Hiệu ứng tháng 10 là một niềm tin phổ biến rằng thị trường chứng khoán có xu hướng sụt giảm trong tháng này. Sự lo ngại bắt nguồn từ các sự kiện lịch sử quan trọng như vụ sụp đổ “Thứ Ba Đen Tối” năm 1929 và cuộc khủng hoảng năm 1987. Những sự kiện này đã tạo ra nỗi sợ hãi và ám ảnh đối với các nhà đầu tư. Tuy nhiên, khi phân tích kỹ lưỡng các số liệu thống kê, tháng 10 không phải luôn là thời điểm thị trường hoạt động kém.
Niềm tin tâm lý và sức ảnh hưởng của quá khứ
Hiệu ứng tháng 10 được cho là một kỳ vọng tâm lý hơn là một hiện tượng có cơ sở thực tế. Dù vậy, không thể phủ nhận rằng các nhà đầu tư cảm thấy lo lắng hơn khi tháng 10 đến. Điều này bắt nguồn từ những lần thị trường sụp đổ lớn nhất trong lịch sử xảy ra vào tháng này. “Thứ Ba Đen Tối” năm 1929, khi chỉ số Dow Jones mất 12%, đánh dấu một trong những sự kiện quan trọng nhất của lịch sử tài chính. Tiếp theo là cuộc khủng hoảng năm 1987, khi thị trường sụp đổ với mức giảm lên tới 22,6% trong một ngày. Đây được coi là mức giảm tồi tệ nhất theo phần trăm trong lịch sử thị trường chứng khoán.
Những sự kiện này đã tạo ra một hiệu ứng tâm lý kéo dài nhiều năm, ảnh hưởng đến cách mà các nhà đầu tư nhìn nhận thị trường vào tháng 10. Tuy nhiên, bằng chứng thực tế lại chỉ ra rằng hiệu suất của thị trường trong tháng 10 không xấu như nhiều người lo ngại.
Bằng chứng thống kê và thực tế thị trường
Khi xem xét kỹ lưỡng hơn, các số liệu thống kê từ lịch sử thị trường cho thấy tháng 9 mới là tháng mà thị trường thường giảm điểm nhiều hơn. Điều này trái ngược với niềm tin phổ biến về tháng 10. Theo các nghiên cứu dài hạn, trong hơn 100 năm qua, thị trường chứng khoán trong tháng 10 không phải là tháng có hiệu suất tồi tệ nhất. Mặc dù có những giai đoạn khó khăn trong lịch sử vào tháng này, nhưng tổng thể, thị trường không phản ánh sự yếu kém liên tục.
Điều đặc biệt về tháng 10 là sự biến động mạnh trên thị trường. Theo LPL Financial, kể từ năm 1950, chỉ số S&P 500 ghi nhận nhiều phiên giao dịch có mức biến động lớn hơn 1% trong tháng 10 so với bất kỳ tháng nào khác. Điều này khiến tháng 10 trở thành tháng có tính biến động cao nhất trên thị trường. Dù vậy, không có bằng chứng cho thấy tháng 10 luôn dẫn đến các đợt giảm giá nghiêm trọng. Thậm chí, nhiều tháng 10 còn ghi nhận tăng trưởng mạnh.
Các sự kiện đáng chú ý và phản ứng của thị trường
Một trong những sự kiện nổi bật nhất gần đây chính là tháng 10 năm 2022, khi thị trường chứng khoán Mỹ ghi nhận sự tăng trưởng ấn tượng. Chỉ số Dow Jones tăng khoảng 12%, còn chỉ số S&P 500 cũng tăng gần 6%. Điều này đã phá vỡ những lo ngại về “Hiệu ứng tháng 10”, chứng minh rằng thị trường có thể diễn biến tích cực, bất chấp những ám ảnh lịch sử.
Những người ủng hộ lý thuyết về “Hiệu ứng tháng 10” thường dựa vào những sự kiện lịch sử cụ thể để biện minh cho quan điểm của mình. Tuy nhiên, thực tế là, khi nhìn vào toàn bộ lịch sử thị trường chứng khoán, không có bằng chứng rõ ràng cho thấy tháng 10 luôn là tháng tồi tệ. Thậm chí, trong một số giai đoạn, tháng 10 còn chứng kiến sự tăng trưởng mạnh mẽ và ổn định.
Tháng 10: Tháng biến động nhất, nhưng không phải tháng yếu nhất
Mặc dù tháng 10 có tiếng là tháng biến động nhất trong năm, nhưng điều này không có nghĩa là đây là tháng có hiệu suất kém nhất. Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng sự biến động cao trong tháng này thường không đồng nghĩa với sự suy giảm liên tục. Các nhà đầu tư cần hiểu rõ rằng sự biến động không phải lúc nào cũng đi kèm với sự sụt giảm của thị trường. Trong nhiều trường hợp, sự biến động có thể là cơ hội để thị trường điều chỉnh và phục hồi.
Thực tế là, khi so sánh với các tháng khác, tháng 10 không có hiệu suất kém nhất. Dữ liệu lịch sử cho thấy thị trường vào tháng 9 thường yếu hơn tháng 10. Sự thật là tháng 9 là tháng có hiệu suất tồi tệ nhất, với mức giảm trung bình khoảng 1%. Điều này càng khẳng định rằng “Hiệu ứng tháng 10” phần lớn chỉ là một sự kỳ vọng tâm lý, không phản ánh đúng thực trạng thị trường.
Hiểu đúng về hiệu ứng tháng 10
Nhà đầu tư cần có cái nhìn toàn diện hơn về thị trường, dựa trên dữ liệu thực tế và lịch sử thay vì chỉ lo ngại về những sự kiện quá khứ. Sự biến động của thị trường trong tháng 10 có thể cao, nhưng điều này cũng mang lại cơ hội cho những nhà đầu tư biết nắm bắt tình hình. Hãy tham khảo phương pháp đầu tư của Thạc sĩ Trần Thanh Bạch để hình thành cho bản thân một phương pháp giao dịch hiệu quả hoặc có thể tham khảo thêm các bài viết về kiến thức đầu tư và bản tin hàng ngày của Novus Wealth.
Tháng 10 có thể là tháng biến động nhất, nhưng không phải là tháng yếu nhất. Việc hiểu rõ về bản chất của hiệu ứng này sẽ giúp nhà đầu tư bình tĩnh hơn trước các biến động và chuẩn bị tốt hơn cho những thay đổi trong tương lai. Thay vì bị ảnh hưởng bởi tâm lý sợ hãi, nhà đầu tư nên tập trung vào việc nghiên cứu và phân tích dữ liệu để đưa ra các quyết định đầu tư đúng đắn.
Khám phá thêm từ Thạc sĩ Trần Thanh Bạch x Tư vấn Đầu tư Chứng khoán
Đăng ký để nhận các bài đăng mới nhất được gửi đến email của bạn.